Co warto suplementować w trakcie przygotowań do ciąży? Uzupełnij niedobory przed zajściem w ciążę.

Suplementacja przed zajściem w ciążę

Warto, aby każda kobieta odpowiednio przygotowała się do ciąży. Największe znaczenie ma prawidłowo zbilansowana dieta, której wsparciem jest odpowiednio dobrana suplementacja. Czy wiesz, co warto suplementować przed zajściem w ciążę? Jest kilka istotnych witamin i składników mineralnych, które wspierają płodność i mają duże znaczenie dla zdrowia dziecka i prawidłowego przebiegu ciąży.

Suplementacja przed ciążą to ważny element przygotowań do macierzyństwa. Witaminy i mikroskładniki takie jak kwas foliowy, witamina D czy żelazo odgrywają kluczową rolę w prawidłowym rozwoju dziecka. Brak odpowiedniej ilości tych składników może prowadzić do poważnych wad rozwojowych u dziecka.

Przed zajściem w ciążę, warto zadbać o odpowiednie wsparcie płodności. Czas przygotowań do ciąży jest dość indywidualny i zależny od wielu rzeczy. Jeżeli dopiero skończyłaś brać antykoncepcję hormonalną, chorujesz na coś np. hashimoto lub w Twoich wynikach badań krwi wyszły niedobory, to na pewno będziesz musiała przygotowywać się do ciąży dłużej niż kobieta zdrowa, która nie brała antykoncepcji hormonalnej i ma wyniki w normie. Przygotowania do ciąży optymalnie powinny trwać:

• u kobiet zdrowych minimum 3 miesiące,
• przy występujących chorobach 6-12 miesięcy,
• po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej minimum 12 miesięcy.

Największe znaczenie ma zdrowa i prawidłowo zbilansowana dieta. To oznacza, że powinna mieć odpowiednią ilość kalorii, aby spełniać Twoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne oraz odpowiednią ilość białka, tłuszczów i węglowodanów. Nie wprowadzaj w tym czasie deficytu energetycznego, czyli diety z mniejszą ilość kalorii niż wynosi Twoje CPM, a tym bardziej PPM! Takie diety mogą być niedoborowe, a w momencie przygotowań do ciąży należy dobrze odżywić swój organizm.

Szczególnie ważne jest dostarczanie niezbędnych witamin, składników mineralnych oraz kwasów tłuszczowych EPA i DHA. Dlatego tak istotne jest, aby w codziennym jadłospisie znalazły się produkty bogate w najważniejsze mikroskładniki. Wsparciem diety powinna być odpowiednio dobrana suplementacja, która jest dopasowana do Twoich wyników badań krwi.

Odpowiednio dobrana suplementacja ma duże znaczenie dla zdrowia przyszłej mamy i dziecka oraz prawidłowego przebiegu ciąży. Aby była ona bezpieczna i skuteczna, warto wykonać badania krwi i dopiero pod wyniki badań dobrać suplementację. Taka kolejność pozwoli na prawidłowe dobranie potrzebnych witamin i mikroskładników oraz ich dawek. Dzięki temu uzupełnisz niedobory i jednocześnie nie narazisz się na nadmiary we krwi, które są niebezpieczne dla zdrowia.

Jakie zrobić badania krwi przed ciążą

Przed ciążą warto wykonać zarówno podstawowe, jak i rozszerzone badania krwi. Jest to potrzebne do określenia tego, czy w organizmie coś się dzieje, a także zbadania niedoborów i nadmiarów we krwi. Na tej podstawie dobierana jest suplementacja. Dlatego przed dobraniem i rozpoczęciem suplementacji, warto wykonać poniższe badania krwi:

• morfologia,
• TSH, FT3 i FT4,
• kwas foliowy,
• witamina B12,
• homocysteina,
• witamina D,
• żelazo i ferrytyna,
• cynk,
• wapń,
• magnez,
• CRP i OB,
• glukoza na czczo,
• insulina na czczo,
• próby wątrobowe: ALT, AST i GGTP.

Badania warto rozszerzyć jeśli masz PMOS (PCOS), hashimoto, niedoczynność tarczycy czy tężyczkę. Jeżeli w Twoich wynikach badań wyszły jakiekolwiek niedobry i nieprawidłowości, to należy skonsultować się ze specjalistą i wyrównać je jeszcze przed ciążą. Jest to ważne dlatego, że wszystkie wyniki badań mają znaczący wpływ na płodność, rozwój płodu i prawidłowy przebieg ciąży.

Najczęściej u kobiet pojawia się niska ferrytyna, niedobór żelaza, kwasu foliowego, cynku oraz witaminy D i B12. Aby uzupełnić niedobory, należy wprowadzić odpowiednią dietę oraz stałą suplementację na minimum 3 miesiące przed staraniami o ciążę. W krótszym czasie poziom witamin i mikroskładników we krwi może nie podwyższyć się do prawidłowego poziomu.

Dodatkowo jeszcze przed ciążą warto wykonać cytologię i USG piersi.

Badanie poziomu wapnia jest szczególnie ważne. Wiele suplementów dla kobiet ma w składzie wapń. Jeżeli masz odpowiedni poziom wapnia, bliższy górnej granicy lub powyżej normy, to nie powinnaś go przyjmować. Przy codziennej suplementacji możesz doprowadzić do nadmiaru, a nadmiar wapnia we krwi jest szkodliwy dla zdrowia.

Ferrytyna z tej listy mówi o czymś, czego nie widać w morfologii: o tym, ile żelaza masz odłożone na zapas. W ciąży zapotrzebowanie na żelazo wyraźnie rośnie, dlatego dobrze wejść w ten czas z uzupełnionymi zapasami. Jak ferrytyna łączy się z płodnością i przygotowaniem do ciąży, wyjaśniam w osobnym wpisie.

Suplementacja kwasem foliowym

Suplementacja kwasem foliowym zalecana jest dla każdej kobiety w wieku rozrodczym, a przede wszystkim dla kobiet planujących ciążę. Ważne jest, aby suplement zawierał foliany, czyli aktywną formę kwasu foliowego.

Sam kwas foliowy czyli kwas pteroilomonoglutaminowy jest formą nieaktywną biologicznie, co oznacza, że się nie wchłania. Kwas foliowy w organizmie przekształcany jest do postaci folianów (L-5-MTHF), czyli swojej aktywnej formy, która się wchłania. U niektórych kobiet może występować mutacja w obrębie genu MTHFR, która uniemożliwia przekształcenie i właściwe wchłanianie się kwasu foliowego. Z tego względu najlepiej wybrać suplementacje w aktywnej formie folianu np. L-metylofolian wapnia lub Quatrefolic. Jest to zalecana forma również dla kobiet bez mutacji genu.

Foliany są bardzo istotne w pierwszych tygodniach rozwoju płodu, kiedy kobieta często jeszcze nie wie, że jest w ciąży. Dlatego zaleca się suplementację już około 3 miesiące przed planowaniem starań o dziecko. Dlaczego polecam wykonać poziom kwasu foliowego we krwi? Aby zobaczyć, na jakim poziomie jest niedobór, móc dopasować odpowiednią dawkę oraz kontrolować czy suplementacja przynosi efekty.

Składy suplementów na wsparcie płodności

Cieżko jest znaleźć jeden dobry suplement multi, który w składzie będzie zawierał wszystkie potrzebne przed ciążą witaminy i składniki mineralne. Zazwyczaj dawki są za niskie i składniki nieodpowiednio połączone. Ma na to wpływ m.in. rozpuszczalność witamin, np. witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach, tak samo, jak kwasy EPA i DHA są w formie tłuszczowej. Natomiast witaminy z grupy B są rozpuszczalne w wodzie.

Dlatego w planach suplementacyjnych moich pacjentek najczęściej stawiam na suplementację wszystkiego osobno. Tak, aby dobrze dobrać dawkę pood wyniki badań oraz rozplanować przyjmowanie suplementów tak, aby nic wzajemnie się nie wykluczało.

Warto, aby w podstawowej suplementacji przed ciążą był:

• folian,
• cholina,
• magnez,
• witamina D,
• omega-3 z większą ilością DHA.

Jest to podstawowa suplementacja przed zajściem w ciążę. Wszystko powinno się znaleźć się w stałej suplementacji już min. 3 miesiące przed rozpoczęciem starań o ciążę. Na podstawie wyników badań z krwi można rozszerzyć suplementację, jeżeli występuje niedobór żelaza czy witaminy B12. Resztę suplementacji warto dobrać indywidualnie pod niedobory, tężyczkę czy choroby tarczycy (np. hashimoto) oraz prowadzonej diety (np. wegetariańska i wegańska).

Jeśli przygotowujesz się do ciąży z PMOS (PCOS), pewnie ktoś już polecił Ci inozytol. Jazkie są korzyści z suplementacji inozytolu oraz jak wpływa na płodność opisałam we wpisie diecie przy PMOS (PCOS).

Jakie dawki suplementów przyjmować

Przed ciążą nie zwiększa się zapotrzebowanie na żadne witaminy ani składniki mineralne. Jeżeli bez wskazań będziesz przyjmować suplementy w dawkach większych niż powinnaś, to możesz doprowadzić do nadmiaru. Dlatego tak ważne jest wcześniejsze zbadanie poziomu we krwi, aby suplementacja była odpowiednio dopasowana i dała oczekiwane efekty.

Jeżeli w wynikach wyszły niedobory, to mogą być stosowane większe dawki, natomiast zawsze powinny być odpowiednio dobrane przez dietetyka. Nie zalecam robienia tego na własną rękę.

Czy samą dietą da się uzupełnić niedobory? Niestety nie. Dieta to podstawa i mocny fundament, który zawsze powinien być, bo pozwala nam nie pogłębiać niedoborów. Natomiast to dzięki suplementacji jesteśmy w stanie je skutecznie uzupełnić.

Nie da się na ślepo określić dawek, jakie każda z nas powinna przyjmować. Najpierw trzeba wykonać badania krwi, a potem pod wyniki dobrać suplementację indywidualnie. Jeśli będziemy przyjmować suplementy bez wcześniejszego zbadania poziomu np. kwasu foliowego czy witaminy D, to możemy wprowadzić za małą dawkę, co w efekcie nie podniesie poziomu i niedobór dalej będzie.

To właśnie jest częsty problem, który widzę na konsultacji u moich pacjentek. Przychodzą do mnie z wynikami badań oraz długą listą suplementów, które same włączyły. W badaniach niedobory dalej są, a one nie wiedzą czemu, bo przecież przyjmują już suplementy, więc wszystko powinno się poprawić. Niestety dawki nie zawsze są dobrze dobrane i same suplementy są źle przyjmowane, co też wpływa na efekty suplementacji.

Czy warto brać probiotyki przed ciążą

Mikrobiota dziecka zaczyna powstawać już w trakcie rozwoju wewnątrzmacicznego. Na jej kształtowanie mają wpływ zarówno czynniki prenatalne, jak i postnatalne. Do czynników prenatalnych zaliczamy przekazanie mikrobiomu mamy poprzez krwiobieg do płodu. Do czynników postnatalnych zaliczamy m.in.: czas trwania ciąży, rodzaj porodu (naturalny czy cesarskie cięcie), sposób karmienia (piersią czy mlekiem zastępczym), a także stosowanie antybiotyków przed ciążą, w trakcie jej trwania oraz po porodzie.

Dlatego stan mikrobioty kobiety ma tak duże znaczenie jeszcze przed zajściem w ciążę. Branie probiotyków w trakcie przygotowań do ciąży nie jest obowiązkowe, ale warto to zrobić przede wszystkim w dwóch sytuacjach.

Napewno należy zrobić minimum 3-4 miesięczną kurację, jeżeli w ostatnim czasie (kilka miesięcy do tyłu) brałaś antybiotyk. W takim przypadku odbudowa flory bakteryjnej jeszcze przed ciążą jest szczególnie istotna. Mikroflora jelit i pochwy zostaje mocno naruszona przez antybiotyk, bo nie niszczy on jedynie złych bakterii, ale także te dobre. Dlatego tak ważne jest odpowiednie wsparcie i odbudowa mikrobiomu.

Druga sytuacja to przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej. Zaburza ona mocno nie tylko mikrobiom jelitowy, ale także florę bakteryjną pochwy. Nasz przewód pokarmowy zawiera receptory estrogenowe, a nadmiar estrogenów, który pojawia się przy przyjmowaniu dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej, znacząco pogarsza kondycję jelit. Dlatego biorąc antykoncepcję, możesz mieć problemy z nawracającymi infekcjami intymnymi.

Probiotyków nie dobieramy na ślepo. Konkretne szczepy mają inne działanie i dobieramy je pod dany problem. Inny probiotyk zastosujemy po antybiotykotarapii, inny przy nawracających infekcjach intymnych, a jeszcze inny na poprawę wchłaniania żelaza. Dlatego probiotykoterapię dobieram indywidualnie pod to, jaki efekt mamy osiągnąć.

Jak dobrze przygotować się do ciąży

Jeśli chcesz dobrze przygotować się do ciąży, to zacznij od zrobienia badań krwi. To jest podstawa, która pomoże nam iść dalej, aby dobrze dobrać suplementację i dietę pod Twój stan zdrowia.

Odpowiednia dieta oraz suplementacja przed zajściem w ciążę ma duży wpływ na płodność, a także duże znaczenie dla samego przebiegu ciąży oraz zdrowego i prawidłowego rozwoju Twojego dziecka.

Przed suplementacją warto wykonać badania, które pokażą nam, w jakim stanie jest Twój organizm oraz czy masz jakieś niedobory. Jest to istotne z trzech powodów:

1. Wykrycie niedoborów i skuteczne wyrównanie ich przed ciążą.
2. Odpowiednie dobranie dawek suplementów tak, aby naprawdę uzupełnić niedobory i jednocześnie nie doprowadzić do nadmiarów.
3. Sprawdzić, jak pracuje Twoja tarczyca oraz gospodarka glukozowo-insulinowa.

Nie warto skupiać się jedynie na suplementacji folianów, gdyż reszta witamin i mikroskładników ma również pozytywny wpływ na płodność, a także na zdrowie dziecka, już od pierwszych tygodni jego rozwoju. W większości przypadków rozpoczęcie suplementacji dopiero po zajściu w ciążę to już za późno np. foliany.

Jeśli chcesz wesprzeć płodność i przygotować swój organizm do ciąży, ale nie wiesz, od czego zacząć, to Pakiet Płodność jest właśnie dla Ciebie!

Wspólnie przyjrzymy się Twoim wynikom badań, diecie i suplementacji, a ja pomogę Ci ustalić, na czym warto się skupić, aby jak najlepiej przygotować się do ciąży. Na spokojnie zrobimy wszystko to, co jest najważniejsze dla Ciebie i maluszka.

Nie musisz samodzielnie analizować wyników, zastanawiać się, co zmienić w diecie ani szukać odpowiedzi na każde pytanie. Przejdziemy przez te przygotowania razem, krok po kroku. Nie musisz robić tego sama 🩷

Źródła

1. „Stosowanie suplementów u kobiet ciężarnych w świetle najnowszych rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników." A. Wiesner , P. Paśko, 2021.
2. „Znaczenie kwasu foliowego dla zdrowia organizmu człowieka." K. J. Banyś, M. W. Knopczyk, B. Bobrowska-Korczak, 2020.
3. „Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie.” M. Jarosz i wsp., 2020.
4. „Mikrobiota a zdrowie noworodka." Z. Misztal, B. Pawlicki, M. Pawlicki, A. Łopuszyńska, M. Kozioł, K. Lorenc, 2019.
5. „Dieta i styl życia jako czynniki wpływające na płodność." M. Bojanowska, M. Kostecka, 2018.