Jak masa ciała wpływa na płodność kobiet? Otyłość i niedowaga a zajście w ciążę.

Jak masa ciała wpływa na płodność

Masa ciała ma istotny wpływ na płodność u kobiet. Nie tylko nadwaga i otyłość, ale również niedowaga może skutkować problemami z zajściem w ciążę. Zadbaj o swoje zdrowie już przed rozpoczęciem starań o dziecko.

Zarówno nadmierna, jak i zbyt niska masa ciała może wpływać na pogorszenie płodności kobiet. Wynika to z faktu, że nadwaga, otyłość i niedowaga mają negatywny wpływ na zmiany metaboliczne i hormonalne w organizmie oraz zaburzają owulację. Z tego względu utrzymanie prawidłowej masy ciała jest kluczowe dla odpowiednich funkcji reprodukcyjnych.

W jaki sposób masa ciała wpływa na płodność? Warto wiedzieć, że:

• nadwaga i otyłość mają wpływ na zaburzenia cyklu menstruacyjnego,
• zbyt szybki spadek masy ciała wpływa na wystąpienie zaburzeń cyklu,
• niedowaga może prowadzić do zaniku miesiączki,
• zaburzenia miesiączkowania mogą wystąpić także u kobiet z prawidłową masą ciała, szczególnie wtórne.

Aby utrzymać odpowiednią masę ciała, należy zadbać zdrową dietę. Powinna być odpowiednio zbilansowana pod względem wartości energetycznej (ilości kcal), ilość białka, tłuszczu i węglowodanów oraz dostarczała niezbędnych witamin i składników mineralnych. Warto również włączyć codzienną aktywność fizyczną z uwzględnieniem kilku treningów w tygodniu i codziennych spacerów (podział na aktywność bardziej i mniej wymagającą dla organizmu).

Nadwaga i otyłość a płodność

Badania wykazują, że ryzyko problemów z zajściem w ciążę jest dwukrotnie większe u kobiet z otyłością niż u kobiet z prawidłową masą ciała. Nadmierna masa ciała negatywnie wpływa na cykle menstruacyjne u kobiet, co prowadzi między innymi do występowania cykli bezowulacyjnych i zmniejszania płodności.

Zaburzony cykl miesiączkowy i płodność u kobiet z nadwagą i otyłością związane jest ze zmianami metabolicznymi i hormonalnymi. Obejmują one metabolizm steroidów, funkcjonowanie oraz wydzielanie insuliny, a także innych hormonów jak: leptyny, rezystyny, adiponektyny oraz greliny.

Dodatkowo istnieje związek pomiędzy otyłością a występującym zespołem policystycznych jajników, czyli PMOS (PCOS). Jest on główną przyczyną niepłodności związanej z zaburzeniami owulacji. Również jedną z przyczyn wpływających na płodność i proces jajeczkowania jest wrażliwość na insulinę, która jest związana z masą ciała. Badania wykazują, że wśród kobiet z nadwagą i otyłością chorujących na PMOS (PCOS) występują: nieregularne cykle menstruacyjne, chroniczne cykle bezowulacyjne oraz insulinooporność, przyczyniające się do problemów z niepłodnością.

Kolejnym ważnym aspektem jest wytwarzana leptyna. Produkowana jest ona przez komórki tłuszczowe i działa hamująco na ośrodek głodu. Kiedy w diecie mamy m.in. zbyt dużo cukru oraz nasza masa ciała zwiększa się, to może dojść do rozwinięcia leptynooporności. Leptyna nie działa wtedy hamująco na ośrodek głodu, co sprzyja przejadaniu się i większej otyłości. Wysoki poziom insuliny i leptyny może doprowadzić do niepłodności, gdyż hamuje owulację i stymuluje jajniki do wytwarzania męskiego hormonu testosteronu, który może wywołać u kobiet męski typ owłosienia twarzy itp., a także może stymulować tkankę jajnika do produkcji wielu torbieli oraz rozwoju zespołu policystycznych jajników i niepłodności.

Jeśli przed ciążą zmagasz się z nadwagą lub otyłością, to powinnaś zadbać o siebie jak najszybciej. Prawidłowa waga pozytywnie wpłynie na Twoją płodność i zwiększy szansę na zajście w ciążę. Tutaj kluczową rolę odgrywa odpowiednia dieta, dzięki której w zdrowy sposób zgubisz nadmierne kilogramy i wesprzesz swoją płodność.

Ważna jest również zmiana podstawowych nawyków żywieniowych. Wprowadź te kilka zmian, aby zadbać o odpowiednią wagę.

1. Zrezygnuj ze słodyczy i słodkich napojów. Możesz w zamian wprowadzić słodkie przekąski bez dodatku cukru.
2. Jedz 4-5 posiłków dziennie, o stałych porach i równych przerwach pomiędzy nimi.
3. Jedz posiłki regularnie i nie doprowadzaj do uczucia głodu.
4. Nie pomijaj śniadania, gdyż jest to jeden z najważniejszych posiłków w ciągu dnia.
5. Wprowadź pełnoziarniste produty zbożowe.
6. Zamień tłusty i półtłusty nabiał na chudy.
7. Wprowadź 2-3 razy w tygodniu rybę i 3-4 razy w tygodniu chude mięso.
8. Nie podjadaj pomiędzy posiłkami, nawet zdrowych produktów, takich jak orzechy.
9. Wlicz do diety kawę z mlekiem, kawę z mlekiem słodzoną i słodzoną herbatę. W zależności od dodatków może mieć 50-100 kcal w jednym kubku.

Dzięki tym kilku zmianom łatwiej będzie Ci się pozbyć nadmiernych kilogramów. Pamiętaj, że najważniejsza jest zdrowa dieta, a nie restrykcyjne jadłospisy, które nie będą dobre dla Twojego zdrowia, a tym samym będą negatywnie wpływać na płodność.

Węglowodany zjedzone razem z warzywami, białkiem i tłuszczem podnoszą poziom cukru we krwi wolniej niż zjedzone same. Przy insulinooporności ma to szczególne znaczenie, bo liczy się nie tylko to, ile jesz, ale też to, jak komponujesz posiłki. Jeśli insulinooporność dotyczy także Ciebie, więcej znajdziesz we wpisie o tym, jak wygląda dieta przy insulinooporności na co dzień.

Szybki spadek masy ciała

Zaburzenia miesiączkowania obserwuje się również przy szybkim spadku masy ciała o ok. 10-15%. Wynika to z zakłóceń w funkcjonowaniu układu podwzgórze-przysadka-jajnik.

Dolna granica masy ciała wynosi 48 kg, a zawartość tkanki tłuszczowej ok. 22%. Poniżej tych wartości pojawiają się problemy z miesiączkowaniem w wyniku przemiany androgenów do estrogenów.

Ponadto restrykcyjne diety oraz te o zbyt niskiej wartości energetycznej prowadzą do niedoborów witamin i składników mineralnych, co także przyczynia się do obniżenia płodności.

Najlepszym rozwiązaniem jest wprowadzenie zdrowej diety, która będzie miała 200-300 kalorii mniej niż Twoje całkowite zapotrzebowanie energetyczne (CPM). Dzięki temu schudniesz w zdrowy sposób, a co najważniejsze, będziesz dostarczała wszystkich niezbędnych witamin i mikroskładników, które są kluczowe dla wsparcia płodności. Przed zajściem w ciążę jest to naprawdę bardzo ważne.

Niedowaga a problemy z zajściem w ciąże

U kobiet, niedowaga może prowadzić do zaburzeń cyklu miesiączkowego, braku owulacji oraz zmniejszenia ilości estrogenów, co utrudnia zajście w ciążę. Niedobór masy ciała może powodować wzrost wydzielania FSH - hormonu folikulotropowego (wytwarzany przez przysadkę mózgową, jego rolą jest pobudzanie jajników do syntezy estrogenów i wytwarzania dojrzewających pęcherzyków jajnikowych), skrócenie fazy lutealnej oraz powoduje wtórny brak miesiączki. To w konsekwencji wpływa negatywnie na płodność.

Dodatkowo wśród kobiet z niedowagą zaobserwowano dłuższy okres starań o zajście w ciążę (trwa nawet do 29 miesięcy), w porównaniu z kobietami o prawidłowej masie ciała.

Jeśli przed ciążą zmagasz się z niedowagą, to powinnaś zadbać o siebie jak najszybciej. Prawidłowa waga pozytywnie wpłynie na Twoją płodność i zwiększy szansę na zajście w ciążę. Tutaj kluczową rolę odgrywa odpowiednio zbilansowana dieta, która jest zdrowa i dostarcza tyle kalorii, ile potrzebuje Twój organizm.

Ważne jest to, abyś przybrała na wadze w zdrowy sposób. Wprowadź te kilka zmian, aby zadbać o odpowiednią wagę.

1. Nie zajadaj się fast foodami, gdyż nie jest to dobre i zdrowe rozwiązanie, aby przytyć.
2. Jedz 4-5 posiłków dziennie, o stałych porach i równych przerwach pomiędzy nimi.
3. Jedz posiłki regularnie i nie doprowadzaj do uczucia głodu.
4. Nie pomijaj śniadania, gdyż jest to jeden z najważniejszych posiłków w ciągu dnia.
5. Wprowadź pełnoziarniste produty zbożowe.
6. Zamień chudy nabiał na półtłusty.
7. Wprowadź 2-3 razy w tygodniu rybę i 3-4 razy w tygodniu chude mięso.
8. Jedz dużo owoców, warzyw i orzechów.
9. Wprowadź oliwę z oliwek na surowo do posiłków np. polej sałatkę.
10. Wprowadź 3-4 razy w tygodniu rosół do picia. Najlepiej gotowany na dużej ilości warzyw i 3 rodzajach mięsa: wołowinie, kurczaku i indyku.

Dzięki tym kilku zmianom łatwiej będzie Ci przybrać na wadze w zdrowy sposób. Pamiętaj, że najważniejsza jest zdrowa dieta, a nie uzupełnianie kalorii niezdrowymi produktami i posiłkami, które nie będą dobre dla Twojego organizmu, a tym samym nie będą pozytywnie wpływać płodność.

Prawidłowa masa ciała

Jeżeli nie masz problemów z masą ciała, a jednak występują u Ciebie zaburzenia miesiączkowania, to koniecznie udaj się na badania do lekarza ginekologa oraz do Dietetyka. Problemy z miesiączkowaniem nie są zależne jedynie od masy ciała. W takiej sytuacji trzeba znaleźć przyczynę i odpowiednio zareagować, aby nie mieć problemów z zajściem w ciążę.

Przez problemy w aspekcie starań o ciążę, jakie niesie ze sobą nieprawidłowa masa ciała, warto zadbać o nią jeszcze przed rozpoczęciem starań o dziecko. Zwiększy to szanse nie tylko na krótszy okres starań, ale również na większy spokój psychiczny kobiety oraz zmniejszy towarzyszący temu stres. On także ma negatywny wpływ na zdrowie, czego skutki możemy odczuwać w trakcie starań starań o ciążę. Dlatego przed ciążą należy zadbać zarówno o zdrowie fizyczne, jak i większy spokój psychiczny.

Wsparcie dietetyczne

Jeżeli chcesz zadbać o swoją masę ciała, przygotować organizm do ciąży i mieć pewność, że robisz dla siebie to, co najlepsze, ale nie wiesz, od czego zacząć – chętnie Ci w tym pomogę!

W Pakiecie Płodność wspólnie zadbamy o Twoje odżywienie, wprowadzimy nawyki, które będą wspierać Twoje zdrowie i samopoczucie, a także pomogę Ci przejść przez zmiany żywieniowe bez niepotrzebnych restrykcji i ciągłego zastanawiania się, czy robisz wszystko dobrze.

Będę wspierać Cię nie tylko na etapie przygotowań do ciąży, ale również w jej trakcie. Zależy mi na tym, abyś czuła się dobrze zaopiekowana i wiedziała, jak zadbać o siebie, dietę i odpowiednią suplementację, która wspiera zdrowie maluszka.

Źródła

1. „Dieta warzywno-owocowa w leczeniu niepłodności." E. Dąbrowska, 2019.
2. „Wpływ diety i aktywności fizycznej na płodność kobiet." L. Ostrowska, U. Karecka, 2017.